چکیده
خلاصهای کوتاه و واقعگرا از محتوای اصلی یک کتاب، مقاله، سخنرانی، گزارش، پایاننامه، پروانه ثبت نوآوری، استاندارد، یا اثر دیگر، که بیانگر نکات اصلی، با همان ترتیب مذکور در متن اصلی است، اما ارزش تألیفی مستقل ندارد. چکیدهای که به خوبی تهیه شده باشد، خواننده را قادر میسازد که: ۱) فوراً محتوای کلی سند را تشخیص دهد؛ ۲) ربط آن را با علائق خود تعیین کند؛ ۳) ببیند که آیا صرف وقت برای مطالعهٔ کل سند، ارزش دارد یا خیر. چکیده ممکن است راهنما، تمامنما، انتقادی، یا دارای یک دیدگاه خاص (سوگرفته) باشد. نمونههایی از انواع مختلف چکیده را میتوان در پیوست استاندارد «زد ۳۹/۱۴» اَنسی/نیزو در «رهنمودهایی درباره چکیده» مشاهده کرد.
طول چکیده بستگی به نوع سند چکیدهنویسیشده و هدف استفاده از آن دارد. به عنوان یک قاعدهٔ کلی، چکیده اسناد طولانی (مثل کتاب و پایاننامه) به یک صفحه (حدود ۳۰۰ کلمه) محدود میشود؛ چکیدهٔ مقالات علمی، مقالات عمومی، و بخشهایی از کتاب، نباید طولانیتر از ۲۵۰ کلمه شود؛ چکیدهٔ یادداشتها و دیگر بیانات مختصر به ۱۰۰ کلمه محدود میشود؛ و طول چکیدهٔ اسناد بسیار کوتاه (مثل سرمقاله، و نامه به سردبیر) حدود ۳۰ کلمه است. در یک مقالهٔ علمی، چکیده باید در صفحهٔ نخست و پس از عنوان و نام پدیدآورنده(ها)، و پیش از متن بیاید. چکیدهٔ مربوط به سندی که با فاصله منتشر میشود، باید بین صفحهٔ عنوان و متن آن قرار گیرد. در مدخل مندرج در یک منبع چکیدهنامهای یا نمایهنامهٔ چاپی یا یک دادهپایگاه کتابنگاشتی، چکیده همراه با استناد میآید. چون در اکثر دادهپایگاههای کتابنگاشتی، چکیده یک فیلد قابل جستجو است، چکیدهنویس باید به کلیدواژههای گنجاندهشده در آن توجه کند.
نام چکیدهنویس ممکن است به صورت کامل، یا با حروف اختصاری مشخص شود یا اصلاً ذکر نشود. «چکیدهٔ پدیدآور» معمولاً به وسیلهٔ نویسندهٔ اثر، نگاشته میشود.
مقایسه کنید با:
summary
نیز نگاه کنید به:
abstracting journal; authour abstract; structured abstract