انتقاد، نقد
از کلمهٔ یونانی “kritikos” به معنای «قضاوت». تحلیل، تفسیر، و ارزیابی اندیشمندانهٔ یک اثر ادبی یا هنری که در آن، ملاحظات اصلی عبارت‌اند از جوهرهٔ بنیادین («پیام») اثر، اهداف هنرمند یا پدیدآورنده، تأثیر آن اثر بر مخاطبان، رابطهٔ آن با آثاری که سبک یا محتوای مشابه دارند، نقش آن در خلق آثار بعدی، و کارکردهای آن به لحاظ نظریهٔ انتقادی. گفته می‌شود که نقد ادبی با یونانیان باستان («فن شعر» اثر ارسطو) زاده شده. نقد نوین، بسته به رویکردی که منتقد برگزیده، بر اساس مکتب یا نوع، رده‌بندی می‌شود.
در هنرهای نمایشی، واکنش انتقادی اولیه ممکن است موفقیت یا شکست یک محصول را تعیین کند، گرچه اثری که در اولین نمایش شکست می‌خورد در صورت نمایش مجدد ممکن است با استقبال وسیع‌تری مواجه شود. در حوزهٔ نشر، آثاری که در اولین انتشار، از سوی منتقدان و خوانندگان رد می‌شوند، گاهی باگذشت زمان به آثار کلاسیک تبدیل می‌گردند. برخلاف بررسی‌ها، که در چند ماه اول پس از نخستین انتشار اثر پدیدار می‌شوند، نقدهای جدی از یک اثر ادبی ممکن است تا مدت نامعینی ادامه داشته باشند.
مقایسه کنید با:
explication