حق نشر، حق طبع، حق تکثیر، حق استنساخ، حق نسخه‌برداری 

حقوق قانونی اختصاصی که توسط دولت به یک پدیدآورنده، ویراستار، گردآورنده، آهنگساز، نمایشنامه‌نویس، ناشر یا موزع به‌منظور نشر، تولید، فروش، یا توزیع نسخه‌های یک اثر ادبی، موسیقایی، نمایشی، هنری یا غیر آن، مقید به محدودیت‌های خاص (استفادهٔ شرافتمندانه و فروش نخستین)، اعطا می‌شود. قانون حق نشر، حق آماده‌سازی آثار اشتقاقی، بازتولید یک اثر یا قسمت‌هایی از آن، و ارائه یا اجرای عمومی یک اثر را نیز دربرمی‌گیرد.

این حقوق را می‌توان به دیگران منتقل کرد یا فروخت و لزوماً با مالکیت خود اثر، منتقل نمی‌شوند. حق نشر، از اثر در شکل خاصی که در قالب آن خلق شده، حمایت می‌کند و نه از ایده، موضوع، یا مفهوم بیان‌شده در اثر، و نویسندگان دیگر آزادند که آن را به شیوه‌ای متفاوت، بازگویی و بیان کنند. در مورد اثری که هرگز حق نشر نداشته باشد یا دیگر با قانون حق نشر حفاظت نشود، گفته می‌شود که در «قلمرو عمومی» (public domain) است.

نیز نگاه کنید به‌:

copyright compliance; copyright depository; copyright piracy; digital rights; infringement; intellectual property; international copyright; Public Lending Right

در سال ۱۷۱۰، اولین قانون حق نشر در انگلستان، حفاظت ۱۴ ساله‌ای را که برای بار دوم و به همان مدت، قابل تجدید بود، به پدیدآورنده اعطا می‌کرد. در ایالات متحده، اولین قانون فدرال حق نشر که در سال ۱۷۹۰ تصویب شد نیز حفاظت ۱۴ ساله‌ای را اعطا می‌کرد که در صورت حیات پدیدآورنده در دورهٔ اول، برای یک دورهٔ ۱۴ سالهٔ دیگر قابل تجدید بود. کنگره در سال ۱۸۳۱ و ۱۹۰۹ این دوره را افزایش داد، و سپس طول دورهٔ حق نشر را به طول عمر پدیدآورنده به‌اضافه ۵۰ سال افزایش داد، که از اول ژانویه ۱۹۷۸ به اجرا درآمد. در سال ۱۹۹۸، قانون بحث‌برانگیز «افزایش دورهٔ حق‌نشر» (Copyright Term Extension Act) این دوره را – همچون اروپا – به ۷۰ سال به‌اضافهٔ طول عمر پدیدآورنده برای آثار منتشرشده در اول ژانویه ۱۹۷۸ یا پس از آن افزایش داد. برای آثار مجهول‌المؤلف، آثار مستعارالمؤلف، و آثار اجرتی، این دوره ۹۵ سال از سال نخستین انتشار، یا ۱۲۰ سال از سال پدیدآمدن – هر یک زودتر منقضی شود- است. گروه‌های مصرف‌کننده و کتابخانه‌ای ازجمله «انجمن کتابخانه‌های امریکا» در پشتیبانی از یک چالش (Eldred v. Ashcroft)، پرونده‌های حمایتی تشکیل دادند؛ اما در ۱۵ ژانویه ۲۰۰۳، دیوانعالی ایالات متحده با رأی ۷-۲، قانون پیشین را تأیید کرد. حق نشر توسط کنگره کنترل می‌گردد و توسط «ادارهٔ حق نشر ایالات متحده» (وابسته به کتابخانهٔ کنگره) اداره می‌شود. حق نشر بین‌المللی توسط «کنوانسیون برن» (Berne Convention) و «کنوانسیون جهانی حق نشر» (Universal Copyright Convention) مدیریت می‌شود.

نشانهٔ حق نشر معمولاً بر پشت صفحهٔ عنوان کتاب، به شکل یک حرف c در داخل دایره‌ای کوچک (©)، کوته‌نوشت “.Copr”، یا کلمهٔ “copyright” است که به دنبال آن سال نشر، نام صاحب حق نشر، و عبارت «همهٔ حقوق محفوظ» (یا معادل آن: all rights reserved) چاپ شده است. ازآنجاکه قانون حق نشر بسیار پیچیده است، تفسیر دقیق آن غالباً مستلزم مشاوره با یک متخصص حقوقی می‌باشد.

نیز نگاه کنید به:

abandonment of copyright; Copyright Clearance Center; Digital Millennium Copyright Act; International Copyright Information Centre