زندگینامه، زندگینامه‌نویسی، سرگذشتنامه، سرگذشت‌نگاری، شرح‌حال، زیست‌نگاشت، زندگینگاشت

گزارش روایی نسبتاً کاملی از زندگی یک شخص بخصوص یا گروهی از افراد بسیار مرتبط با هم، که توسط شخصی دیگر و با انجام پژوهش دقیق نگاشته می‌شود. زیست‌نگار با هدف بازنمایی شخصیت و خصوصیات صاحب شرح‌حال، و قراردادن حیات وی در بافتار اجتماعی، فرهنگی و تاریخی، به گزینش مهم‌ترین و جالب‌ترین وقایع حیات او می‌پردازد. یک زیست‌نگاشت مجاز که با رضایت و گاهی با همکاری صاحب شرح‌حال نوشته می‌شود، ممکن است در مقایسه با یک زندگینگاشت بی‌مجوز، از ریزبینی و خرده‌گیری کم‌تری برخوردار باشد.

پیشگامان این شکل ادبی، مورخان رومی، یعنی «‌پلوتارک‌» (Plutarch)، «‌تاسیتوس‌» (Tacitus)، و «‌سیوتونیوس‌» (Suetonius) بودند. زیستنگاری ادبی در انگلستان با کتاب «‌جیمز باسوِل‌» (Boswell, James) در سال ۱۹۷۱ آغاز شد. زیستنگاران جدید گرایش به رویکرد عینی دارند، اما زیستنگاران کلاسیک و قرون وسطایی غالباً برای تصدیق و تأیید یک انگاره یا به‌تصویرکشیدن یک اصل اخلاقی دست به نگارش می‌زدند.

نیز اشاره دارد به شاخه‌ای از ادبیات و تاریخ که در آن، زندگی افراد واقعی، توصیف و تحلیل می‌شود.

آثار زندگینگاشتی، هر سال در Biography Index (که به‌وسیله‌ٔ شرکت «ویلسون» منتشر می‌شود) و درBiography and Genealogy Master Index (که به وسیله‌ٔ «گِیل گروپ» منتشر می‌گردد) نمایه می‌شوند. اطلاعات زندگینگاشتی از طریق شبکهٔ وب نیز قابل دسترسی هستند.

کوته‌نوشت‌:

bio; biog

مقایسه کنید با:

autobiography; memoirs

نیز نگاه کنید به:

biobibliography; biographical dictionary; collective biography; criminal biography; hagiography