اطلس‌، نقشه‌نامه

مجموعه صحافی‌شده یا جعبه‌شده‌ای از نقشه‌، که معمولاً به لحاظ موضوعی یا زمینه‌ای با هم مرتبط‌اند‌، همراه با نمایه‌ای از نام مکان‌ها (‌جاینامه‌) که معمولاً در انتها چاپ می‌شود‌. نخستین مجموعهٔ صحافی‌شدهٔ نقشه تا آنجا که می‌دانیم در اروپا در نیمهٔ قرن شانزدهم منتشرشده‌. برای مشاهدهٔ یک اطلس مدیترانه‌ای در قرن ۱۲ اینجا، Catalan Atlas صحافی‌نشده با ورقه‌های پوستی در قرن ۱۴ اینجا، نقشهٔ جهان دوصفحه‌ای Ulm Ptolemy در قرن ۱۵ اینجا، اطلس انگلستان و ویلز تیودور در قرن ۱۶ که حاوی نقشه‌های رنگ‌آمیزی‌شده با دست است اینجا، و نمایشگاه برخط Doncker Sea Atlas در سال ۱۹۵۶ اینجا را کلیک کنید.

این اصطلاح در مفهوم گسترده‌تر، به معنای مجموعه‌ای از نقشه‌ها همراه با ترسیماتی از عوارض توپوگرافیک، عکس، و تصویر گیاهان و حیوانات، صحنه‌های اسطوره‌ای، رخدادهای تاریخی، و … نیز به کار می‌رود.

در اکثر اطلس‌ها‌ی نوین، نقشه‌ها با سبک و قالب یکسان و با مقیاس تقریباً ثابت چاپ می‌شوند‌. اطلس ممکن است به‌عنوان یک اثر انتشاراتی مستقل‌، یا به‌عنوان مواد همراه‌، با یا بدون متن توصیفی‌، تصویر‌، نمودار‌، و … منتشر شود‌. برخی اطلس‌ها دارای کانون و تمرکز موضوعی بخصوصی هستند (‌مثل The Times Atlas of World Exploration) و برخی دیگر برای استفادهٔ بخصوصی تهیه می‌شوند (مانند اطلس جاده‌ها‌)‌. در کتابخانه‌، اطلس‌های بزرگ غالباً در قاب‌هایی با طراحی خاص نگهداری می‌شوند. برای مشاهدهٔ یک اطلس برخط به National Atlas of the United States یا The Atlas of Canada مراجعه کنید.

نیز نگاه کنید به:

atlas factice; celestial atlas; facaimile atlas; historical atlas; national atlas; nautical atlas; pocket atlas; thematic atlas; world atlas

این اصطلاح برای اشاره به نوعی کتاب پزشکی که حاوی تصاویر مشروحی از کالبد انسان است نیز به کار می‌رود.