نقد و بررسی کتاب «تعامل بازیابی اطلاعات»

در آذرماه سال ۱۳۹۳ به موجب قراردادی که با «شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی» «پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی» بسته شد، نقد و بررسی کتاب «تعامل بازیابی اطلاعات» به من واگذار گردید. حاصل کار بنا به اعلام و درخواست دبیر گروه علوم تربیتی به صورت مقاله‌ای تدوین گردید تا در مجله «پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی» به چاپ برسد. این مقاله در آخر اسفند همان سال برای مجله ارسال گردید، اما با وجود اصرار اولیۀ دبیر گروه برای تهیۀ مقاله و قول مساعد برای چاپ، این مقاله هم مانند مقاله مربوط به بررسی کتاب «مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی» به چاپ نرسید و به سرنوشت همان مقاله دچار شد. با توجه به استفاده از کتاب «تعامل بازیابی اطلاعات» در برخی گروه‌های آموزشی، متن بررسی این کتاب در اینجا عرضه می‌گردد. نقد و بررسی کتاب «تعامل بازیابی اطلاعات» علی‌حسین قاسمی استادیار گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز tvahn@yahoo.com   چکیده: حوزه موضوعی بازیابی اطلاعات از آن نظر که پس از مباحث ذخیره و بازیابی اطلاعات، برای ورود به مبحث «ربط در بازیابی اطلاعات» درگاه قابل‌توجهی به شمار می‌رود، مورد علاقه و تحقیق بسیاری از دست‌اندرکاران ذخیره و بازیابی است. نگاه دانشمندان علم اطلاعات به بازیابی متضمن بررسی نقش کاربر در فرایند تعامل با اطلاعات است و پیتر اینگورسن که از سرآمدان این حوزه است، از وجوه گوناگون به نقشی که تعامل...

بیشتر بخوانید

نقد و بررسی کتاب «مقدمه ای بر شناخت اسناد آرشیوی»

در آذرماه سال ۱۳۹۳ به موجب قراردادی که با «شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی» «پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی» بسته شد، نقد و بررسی کتاب «مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی» به من واگذار گردید. بنا به اعلام و درخواست دبیر گروه علوم تربیتی علاوه بر گزارش بررسی، نقد نسبتاً مبسوطی نیز به صورت مقاله‌ تدوین گردید تا در مجله «پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی» به چاپ برسد. این مقاله در آخر اسفند همان سال برای مجله ارسال گردید، اما با وجود اصرار اولیۀ دبیر گروه برای تهیۀ مقاله و قول مساعد برای چاپ، به چاپ نرسید و پس از مدتی علیرغم تماس‌های مکرر، پاسخ روشنی دریافت نکردم. مدتی بعد مقاله را برای بررسی و چاپ در «کتاب نقد کلیات» فرستادم، که به دلیل قدیمی بودن کتاب مورد بررسی، از چاپ نقد ارسالی پوزش خواستند. با توجه به استفاده از کتاب «مقدمه‌ای بر شناخت اسناد آرشیوی» در برخی گروه‌های آموزشی، متن بررسی این کتاب در اینجا عرضه می‌گردد. نقد و بررسی کتاب «مقدمه ای بر شناخت اسناد آرشیوی» علی‌حسین قاسمی استادیار دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز tvahn@yahoo.com چکیده: متخصصان علم اطلاعات پیوند بسیار نزدیکی بین کتابخانه، آرشیو و موزه می‌بینند. از این منظر، هر سه این نهادها محل نگهداری و سازماندهی اطلاعات است. ازاین‌رو و نیز با عنایت به استقرار بخشی با عنوان «آرشیو» در بسیاری از کتابخانه‌ها، در مجموعه دروس رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی...

بیشتر بخوانید

سواد حق تکثیر

«سکر» و «موریسن» (Secker and Morrison: 2016, p.211) سواد حق تکثیر (copyright literacy) را اینگونه تعریف کرده‌اند: «کسب و ابراز دانش، مهارت‌ها و رفتارهای مناسب به‌منظور تأمین امکان خلق و  استفادۀ اخلاقی از مواد دارای حق تکثیر.» حق تکثیر سنتاً و اساساً برای کتابخانه‌ها موضوعی در قلمرو حاکمیت یا تابعیت اطلاعات بوده است- حفاظت از یک مؤسسه در برابر ادعاهای تخلف از راه قفل کردن فرایندها و روندها. اما سواد حق تکثیر (یا آموزش حق تکثیر) وجهی با اهمیت فزاینده در حوزۀ سواد اطلاعاتی است. این اصطلاح نخستین بار در سال ۲۰۱۲ در بلغارستان توسط «تانیا تودورووا» (Tania Todorova) مورد استفاده قرار گرفت که پیمایشی را در بارۀ سطح دانش و درک کتابداران از حق تکثیر انجام داد و نام آن را «سواد حق تکثیر» گذاشت. این پیمایش متعاقباً در ۱۴ کشور انجام شد و نیاز به آگاهی بیشتر از مباحث حق تکثیر در حرفۀ کتابداری را آشکار ساخت. از آن تاریخ، و با گسترش این پیمایش به کشورهای دیگر- مهم‌تر از همه بریتانیا، پژوهشگران کوشیده‌اند تعریف دقیق‌تری از این اصطلاح ارائه دهند. این امر روشن ساخته است که سواد حق تکثیر تنها به معنای برهم‌انباشتن دانستنی‌های مربوط به حق تکثیر نیست؛ بلکه مهارت‌ها و رفتارهای همایند عملی را که موجب به‌کارگیری اثربخش آن مطالب می‌گردد را نیز دربرمی‌گیرد. کتابداران و متخصصان حق تکثیر به عنوان آموزشگر، تسهیلگر، و الگو، نقش اصلی را برای دیگران ایفا می‌کنند. در بررسی...

بیشتر بخوانید

سواد داده‌ای

سواد داده‌ای عبارت است از توانایی کشف، ارزیابی، و ارائۀ اطلاعات. همانند سواد اطلاعاتی، سواد داده‌ای مبتنی است بر دانستن محل یافتن اطلاعات، تفکر انتقادی در بارۀ اطلاعات، و توانایی انتقال دانش. کشف دانستن این که چه نوع داده‌هایی وجود دارند، کجا باید به دنبالشان گشت، و چگونه باید به آن‌ها دسترسی یافت. داده‌ها شکل‌های فراوانی دارند و فقط به شکل عدد نیستند. آیا به داده‌های کمی (عددی) نیاز دارید یا کیفی (غیرعددی)؟ آیا این داده‌ها را در نظر دارید خلق کنید (داده‌های اولیه) یا مورد استفادۀ مجدد قرار دهید (داده‌های ثانویه)؟ داده‌ها از منابع رسمی (دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی) هستند؟ خرد (کوچک) هستند یا کلان (بزرگ)؟ لازم است در زمان‌ها و/یا مکان‌ها یا گروه‌های مختلف، قابل مقایسه باشند؟ فقط در یک مرکز تخصصی داده‌ای یا آرشیو موجودند؟ آیا کنترل دسترسی یا شرایط استفاده‌ای که تعیین کند چه کسی می‌تواند آن داده‌ها را به دست آورد و با آن‌ها چکار می‌تواند بکند، وجود دارد؟ ارزیابی عبارت است از توانایی قضاوت در این باره که آیا داده‌ها، مربوط و دارای کیفیت مناسب هستند یا خیر. مثلاً دانستن نحوۀ اندازه‌گیری چیزی و این که آیا اندازه‌گیری بجا است یا خیر؛ دقت در اندازۀ اعداد موردنظر، بویژه وقتی که به تغییر در مقادیر و احتمالات مربوط باشند؛ و پرهیز از انباشتگی بر اثر وفور الگوها یا موارد نامعمول که ممکن است صرفاً به دلیل تصادفیا خطا در اندازه‌گیری باشد. ارائه بدون راه‌هایی برای...

بیشتر بخوانید

سواد وبی

بنا بر تعریف «بنیاد موزیلا» (Mozilla Foundation) سواد وبی به «مهارت‌ها و قابلیت‌های موردنیاز برای خواندن، نوشتن، و مشارکت در وب» مربوط می‌شود (Mozilla, 2015). «بنیاد موزیلا» وبسایتی اختصاصی برای مهارت‌های سواد وبی دارد. این مهارت‌ها به پنج رسته تقسیم می‌شوند: کشف- خواندن وب ساخت- نوشتن وب اتصال- مشارکت در وب سواد اطلاعاتی پیوند مستقیم با رستۀ «کشف» دارد. منبع: https://infolit.org.uk/definitions-models (اسفند...

بیشتر بخوانید
Download Premium Magento Themes Free | download premium wordpress themes free | giay nam dep | giay luoi nam | giay nam cong so | giay cao got nu | giay the thao nu